Kinh nghiệm khi công ty muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc - dọa đuổi việc / Kündigung droht

Tóm tắt câu chuyện

Chào các bạn,

Vài tháng trước, mình vừa bị công ty thông báo rằng vì lý do performance không đạt yêu cầu nên họ muốn đơn phương terminate hợp đồng làm việc vô thời hạn của mình. Vì đây là lần đầu tiên họ thông báo về ý định này và không hề có bất cứ warnings nào từ trước nên họ không thể terminate mình được ngay mà muốn đàm phán để mình tự nộp đơn xin nghỉ việc.

Mình muốn chia sẻ kinh nghiệm của mình trong trường hợp bạn nào gặp tình huống tương tự thì các bạn có thể cân nhắc các sự lựa chọn của mình.

Chuyện là thế này …

Red-flags

Mình bắt đầu làm việc ở công ty từ cuối năm ngoái. Một số red flags mình nhận ra nhưng đã ignore vì nghĩ mình còn mới và cần phải có thái độ cầu thị thay vì nâng cao cảnh giác với tất cả mọi người.

• Quản lý không có 1:1 thuờng xuyên, luôn trong tình trạng busy, không có time trao đổi

• Luôn giao việc với deadline ngắn, ít update, ít hoặc không có feedback, hoặc feedback ẫm ờ

• Không kpi, plan cụ thể, tôn chỉ: việc đến tay thì làm

• Không có kinh nghiệm leadership, management, team chỉ có 2 người là quản lý và mình

• Khi mình hỏi đến việc networking với mỗi phòng ban thì đều bị gạt đi với lý do là họ không liên quan hoặc chung chung là bao giờ có project chung thì sẽ được giới thiệu

• Các đồng nghiệp hơi nghi ngờ khi mình nói tốt về quản lý -> mình kiểu ok có thể là do mình nhạy cảm nhưng cũng có thể ông quản lý h** thật.

  
  

Trong thời gian 11 tháng mình làm việc, dần dần có một số biểu hiện như sau khiến mình cũng cảnh giác hơn nhưng vẫn chú tâm cố gắng hoàn thành nhiệm vụ mặc dù không nhận được sự trợ giúp nào.

• Trước thời gian duyệt probation thì phòng mình có nhiệm vụ lớn. Trước hai tuần deadline quản lý thông báo nghỉ holiday 2 tuần. Mình đã ngờ ngợ là tại sao lại để 1 đứa chân uớt chân ráo như mình vào chịu trách nhiệm —> he set me up to failure mà đến tận sau này mình mới vỡ lẽ. Nhưng mình đã hoàn thành nhiệm vụ được giao mà không cần sự trợ giúp nên mình đã pass probation.

• Sau khi thông báo mình pass probation thì quản lý giao cho mình 4 projects và descriptions tương ứng. Các projects này không liên quan đến bất cứ phòng ban nào và khi mình ngỏ ý muốn hỏi về việc cần hỏi ai để làm tốt nhiệm vụ thì nhận đc câu trả lời chung chung là cứ làm đi rồi sẽ cho feedback —> để chắc chắn rằng mình làm 1 mình và chịu trách nhiệm dự án 1 mình.

• Đến khi mình làm được 1 nửa và hỏi feedback thì chỉ nhận feedback là tham khảo ở file A -> để đảm bảo rằng đã có feedback.

• Cuối cùng, sau khi mình nộp dự án bản draft như quy uớc và đạt hết các gạch đầu dòng trong descriptions thì quản lý hẹn gặp mình. Mình đã nghĩ là mình sẽ thuyết trình dự án và nhận feedback, nhưng không, khi mình bước vào phòng thì quản lý đã ngồi cùng HR mà không hề thông báo với mình. —> đảm bảo mình sẽ có mặt và đảm bảo HR chứng kiến phản ứng của mình khi quản lý thông báo tất cả các projects đều không đạt yêu cầu. Tất nhiên quản lý sẽ nói là đã cung cấp feedback để mình hoàn thiện tuy nhiên vẫn không đạt yêu cầu.

  
  

Diễn biến

Sau khi HR thông báo ý định của họ là không muốn terminate mình (mình biết là vì họ không có lý do để terminate mình ngay lập tức), và muốn deal với mình về kế hoạch sau này và muốn có câu trả lời sớm (vi họ muốn mọi thứ diễn ra thật nhanh không gây nhiều rắc rối, họ cũng push mình quyết định ngay ngày hôm đó), mình đã chủ động đề nghị dừng cuộc nói chuyện vì bản thân mình phải cần thời gian process và suy nghĩ về tương lai của mình. Ngay sau đó, mình đã đi thẳng đến văn phòng luật sư và tường thuật hết lại sự việc. Mình nghĩ việc này HR và quản lý đã không lường trước được. Do vậy, khi luật sư của mình gọi điện cho HR để đàm phán thì họ nói chuyện hết sức đề phòng.

*Một điểm mấu chốt là mình đã không ký bất cứ giấy tờ nào trong cuộc hẹn với quản lý mà tất cả mới chỉ trao đổi verbally. Đây là điều mà luật sư rất khen mình -> Không ký bất cứ giấy tờ gì dù có bị ép đi chăng nữa.

Sau vài ngày thì công ty liên hệ lại với luật sư và đưa ra một số phương án (bắt buộc theo luật) với luật sư của mình như:

• Offer một vị trí khác trong công ty -> HR nói không có open position cho mình.

• Offer sẽ give a good word nếu mình muốn apply cho các công việc khác tại công ty khác cùng tập đoàn -> mình lo rằng mọi việc sẽ lại diễn ra y hệt như vậy nên mình đã không apply.

• Offer deal để giải quyết bằng tiền -> mình đã chốt phương án này vì song song với đó mình đã kiếm được vị trí khác ở công ty khác không thuộc tập đoàn.

Bí quyết

Các thói quen làm việc của mình mà mình nghĩ là hiệu quả để khi xảy ra tranh chấp liên quan đến luật pháp, mình sẽ có bằng chứng để không bị chịu thiệt.

• Document tất cả mọi thứ. Luôn communicate qua emails, ghi chép bằng sổ tay có ghi ngày tháng.

• Luôn hỏi feedback mặc dù biết câu trả lời sẽ rất chung chung.

• Mua bảo hiểm Legal insurance có bao gồm Arbeitschutz hoặc tham gia Gewerkschaft vì đây sẽ là kênh đầu tiên giúp bạn về mặt luật pháp với chi phí được bảo hiểm hỗ trợ. Nếu có điều kiện, luôn có contact luật sư để có thể nhờ họ tư vấn ngay.

• Tìm hiểu xem công ty có work council không, họ (supposed) là người bảo vệ nhân viên trong những tranh chấp với quản lý hay HR. Ở tình huống của mình, ngay khi thấy HR ngồi đó, đáng lẽ ra mình phải cancel ngay cuộc họp và chỉ nên tiếp tục khi có work council hoặc luật sư ngồi cùng thôi.

• Hiểu biết cơ bản về luật lao động, luật bảo hiểm thất nghiệp để tránh việc khẩu nghiệp ở những thời điểm không nên —> highly recommend.

• Giữ một cái đầu lạnh và tỉnh táo trong tất cả các tình huống -> thái độ làm việc và phản ứng của bạn cũng sẽ được tất cả quản lý và hr document lại để đem ra làm bằng chứng khi cần ra tòa.

• Nghe hơi buồn cười nhưng nên tạo ấn tượng tốt với tất cả đồng nghiệp và có một vài đồng nghiệp thân thiết để kể về các dự án một cách chung chung và những khó khăn thuận lợi của bạn, về mối quan hệ với quản lý. Biết đâu những người này sẽ giúp bạn khi xảy ra tranh chấp, hoặc ít nhất sẽ warn những người đến sau bạn về một ông quản lý toxic.

—> Tất cả những giấy tờ bằng chứng này đều rất có lợi nếu xảy ra tranh chấp. Luật sư của bạn sẽ rất vui nếu bạn thu thập tất cả thông tin.

Một số legal facts phải biết.

• Công ty không thể terminate bạn nếu không có warning x 3 lần. Khi họ terminate bạn, bạn sẽ được huởng trợ cấp thất nghiệp dựa vào số tháng đóng bảo hiểm xh của bạn. Uớc tính có thể được tính như ở đây:

• Khi không terminate đơn phương được, cty sẽ cố gắng deal với bạn để đền bù bằng tiền. Gói cơ bản là 0.5 tháng lương Brutto* số năm bạn làm việc ở cty + 1 tháng lương Brutto Bonus + lương cho những ngày nghỉ mà bạn chưa sử dụng + bonus trong thời điểm bạn được miễn làm việc —> Kinh nghiệm là nên contact luật sư để deal được phương án có lợi nhất cho bạn.

• Luật sư cũng sẽ thảo Termination Agreement và cân nhắc một số yếu tố như Employment Letter. Mặc dù bạn sẽ phải trả phí luật sư nhưng nếu có bảo hiểm thì sẽ đỡ phần nào, in the end thì net sẽ dôi ra đáng kể so với phương án nhận trợ cấp thất nghiệp.

• Công ty không muốn mình escalate lên kiện tụng vì họ sẽ tốn thêm nhiều nguồn lực để theo đuổi đến cùng, và cuôi cùng thì họ vẫn sẽ phải trả một mức bồi thuờng thỏa đáng, có khi còn lớn hơn nhiều lần những gì luật sư mình yêu cầu. Ở trường hợp của mình, quản lý cũng hẹn gặp riêng mình một buổi để dò hỏi ý định liệu mình có escalate hay không nhưng mình đã không cung cấp thêm bất cứ thông tin nào.

Ảnh minh họa: Cần cực kỳ cẩn trọng khi ký bất cứ giấy tờ nào

Kinh nghiệm

Mình nghĩ, trong câu chuyện này thì mấu chốt nằm ở việc expectation của cả hai sai ngay từ đầu. Mình thiếu kiến thức ngành và đã hy vọng sẽ được training hay hỗ trợ từ cấp trên mà điều đó đã không diễn ra, quản lý đã để mình tự bơi trong thời gian dài không có định huớng. Một điều mình đã lờ đi là quản lý của mình không có thời gian hay có thể là thiếu cả kỹ năng quản lý quản trị nhân sự và luôn vòng vo trong giao tiếp. Mặc dù nếu đặt hai người ra những hoàn cảnh hay công việc sở trường thì đều hoàn thành tốt và hiệu quả cao, nhưng khi kết hợp thì lại tạo ra độ cong vênh nhất định.

Chưa kể đến tính cách và phong cách làm việc hay tư duy hoàn toàn khác nhau. Mặc dù mình đã cẩn thận cố gắng hỏi những câu hỏi mở để nhằm điều tra xem đây có thực sự là nơi mình muốn làm việc hay không. Ngay từ vòng phỏng vấn đã mình đã cố tình hỏi về thiếu sót về kiến thức ngành, thì nhận được câu trả lời là không, trong công ty toàn những người có hiểu biết về kỹ thuật nên giờ cần người có kiến thức business. Mặc dù nghe rất logic nhưng để hai người đến từ hai thế giới khác nhau phải giao tiếp và làm việc với nhau với cuờng độ áp lực cao, mình nghĩ chuyện xảy ra mâu thuẫn là điều không thể tránh khỏi. Vì biết vậy nên mình cũng cẩn thận và luôn làm việc với thái độ cầu tiến. Nhưng có lẽ đấy chính là điều làm người khác khó chịu lols. Tất nhiên, tiên trách kỷ, hậu trách nhân, có lẽ, mình cũng đã có những sai sót nhất định trong lúc làm việc khiến cho sự việc đến nước này.

Hiện tại thì mình đã tìm được việc mới và đang chờ công ty cũ cấp employment letter. Thời gian từ lúc công ty thông báo ý định của họ đến lúc mình chốt xong tất cả các điều khoản trong Termination Agreement là hơn 2 tháng. Trong thời gian này, cty đã cho mình nghỉ làm có lương, rồi cho phép mình quay lại làm việc với điều kiện kém hơn trước rất nhiều (không HO, luôn phải đến cty lúc 8h sáng, isolated với đồng nghiệp, vv). Tâm lý của mình cũng bị ảnh huởng nặng nề trong thời gian này.

Tổng kết

Thông qua chia sẻ này, mình thực sự hy vọng sẽ không bạn nào phải rơi vào hoàn cảnh giống như mình vì sẽ rất áp lực về tinh thần, tài chính lẫn cơ hội việc làm sau này. Tuy nhiên, cuộc đời thi thoảng sẽ rắc cho bạn vài hạt muối khi bạn không lường tới nhất. Do dó, mình mong rằng bạn sẽ chuẩn bị thật sự tốt cho bản thân để nhỡ chẳng may nó xảy ra thật, thì cơ hội công lý đứng về phía bạn sẽ cao hơn một chút.

Anh chị hoặc bạn nào đã trả qua tình huống tương tự và muốn kết bạn để chúng ta cùng trauma bonding cả nhau thì mình rất sẵn lòng ạ.